Makaleler

Kadına Yönelik Şiddeti Bitirecek Öneriler

Türkiye’de kadına, çocuğa yönelik şiddet ile aile içindeki şiddet vakalarında son on yılda bir önceki on yıla oranla artış yaşandığına dikkat çeken Prof. Dr. Nevzat Tarhan, 2003 yılında Fransa’da 5-6 kadın koca dayağından yaşamını kaybederken ülke olarak biz o dönemlerde şükrediyorduk. Ancak son dönemlerde istatistikler de gösteriyor ki ülkemizde haftada 5-6 kadının şiddete bağlı nedenlerden ötürü hayatını kaybediyor. Sorunu teşhisi çok önemlidir diyen Rektör Tarhan, nereden kaynaklandığı bilinirse eğer çözümün de sağlıklı olarak ona göre geliştirileceğinin altını çiziyor ve önerilerini şu şekilde sıralıyor.

KADININ HIZLI ÖZGÜRLEŞME HAREKETİNİ ERKEK YANLIŞ ALGILADI

Türkiye’nin AB’ye girme sürecinde kadının özgürleşmesi hareketi ülkemizde çok hızlı bir şekilde gelişti. Öyle ki, erkek alt kültürü buna hazır değildi. Kadının bu hızlı özgürleşme talebine karşı erkekte yanlış anlama ve algılamalar ortaya çıktı.

2005’li yıllarda AB sürecinde zina suç olmaktan çıkarılırken ‘İmam nikâhı’ suç olarak kabul edildi. Bu da çifte standart bir uygulamayı doğurdu. Erkeklerdeki kontrol bir bakıma aile içindeki sadakati olumsuz yönde etkiledi. Bu bağın zedelenmesine paralel olarak kıskançlık duygusuyla ilgili sorunlar daha çok yaşanmaya başladı.

KILIÇ ÇEKME DUYGUSUNA FIRSAT VERİLMEMELİ

AB bir devlet politikası olduğundan AB kriterlerine uyumun uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi esas olmalıdır. Kadının özgürleşme hareketi, kadın-erkek savaşına dönüştürülmemelidir. Erkekte ‘Kılıç çekme’ duygusu uyandıran yaklaşımlardan uzak durulmalıdır. Ancak Batılı feminist yaklaşımların ülkemizde de uygulamaya koyulmasının istendiği gerçeği var. “Eşin sana bağırıyorsa sen de ona bağır, bir şey atıyorsa sen de at” gibi yaklaşımlar kadınlarımıza öğretilmek istenmektedir. Bu tarz söylemler çok yanlıştır. Bunun gibi tutumlar şiddeti daha da artıracağı gibi öfke kontrolünü de zorlaştıracaktır.

ÖFKE YÖNETİM EĞİTİMLERİ VERİLMELİ

Öfkeyle baş etme konusunda ailede öfke yönetimi eğitimleri verilmelidir. Üniversitelerde ‘Şiddeti Araştırma Merkezleri veya Enstitüleri’ kurulmalıdır. Sürekli Eğitim Merkezleri’nde bu alanda sonuç alıcı eğitimler yapılmalıdır. ‘Yaşam koçu’ olacak kişilerin her anlamda donatılması gereklidir.

KADINLAR YAŞAM KOÇUYLA DESTEKLENMELİ

Şiddet ve istismarı önleme konusunda STK’ların çalışmalarını göz ardı etmek mümkün değildir. Bu alanlarda çalışmaları kesinlikle gereklidir, desteklenmeleri önemlidir. Özellikle yurt ve rehabilitasyon merkezlerinde kalanlar yaşam koçluğu şeklinde desteklenmelidir. Dünya genelinde yürütülen çalışmalara bakıldığında gelişmiş ülkelerde özellikle de ABD’de Kadın Sığınma ve Çocuk Rehabilitasyon Merkezleri’nin Psikiyatri Merkezleri’ne yakın olduğu gözlemleniyor. Çünkü kriz anında hemen müdahale edebilmek çok önemlidir. Bu sebepten dolayı uygulama bu yöndedir.

MEDYA DA ELİNİ TAŞIN ALTINA KOYMALI

Özel sektör ve medya kuruluşları da şiddeti önlemeye yönelik çalışmalarda bulunabilirler. Psikiyatri uzmanları ve psikologların katılımıyla eğitici programlar organize edilebilir. Çünkü çocuklar şiddeti örnek alıyorlar. Çocuk şiddeti aileden örnek aldığı gibi aynı şekilde medyadan da etkili bir şekilde alabilmektedir. Televizyonlarda yayınlanan programlarda yer alan bir şiddet sahnesi kesinlikle çocuğu olumsuz etkileyecektir. Yine çizgi filmlerde işlenen konular ve şiddet çocuk üzerinde etkili olacaktır. Bu görüntülerin çocukları doğrudan etkilediği ve çocukların gördüklerini örnek aldıkları gerçeği hazırlanan yayınlar sırasında göz ardı edilmemelidir.

GELİŞMİŞ BEYİN DÜŞÜNEREK HAREKET EDER

Sorun çözme konusunda şiddetin aracı olarak kullanılması gelişmişlik seviyesiyle yakından ilgili bir durumdur. Gelişmiş kişiler sorunu çözmek için düşünen beyinlerini harekete geçirirler. Gelişmemişler ise daha çok hisseden beyinlerini kullanırlar. Bunun bir sonucu olarak da öfkeye öfkeyle karşılık verirler, öfkelerini kontrol edemezler.

Öfke kontrolü eğitimlerini risk gruplarına uygulamak gerekiyor. Geçmişinde şiddet öyküsü olanlar mahkemeye gitmişse bu kişiler ‘Risk Grubu’nu oluştururlar. Yapılacak çalışmalarda bunlar göz önünde bulundurulmalıdır.

Mahkemeler de bu noktada ‘Öfke Kontrolü Eğitimi’ alınmadığında ‘Belirli bir oranda hapis cezası verilmesi’ gibi yasal önlemler almalıdırlar. ‘Öfke Kontrolü Eğitim’i alınırsa evine girmeye izin verilmesi, Öfke Kontrolünde Denetimli Serbestlik Kuralları’nın işletilmesinde şiddetin azaltılmasında fayda sağlayacaktır.

DEĞERLER HAREKETİ BAŞLATILMALI

Bu alanda benim de dahil olduğum 2007 yılında TBMM’de bir komisyon çalışması yapıldı. Güzel ve yararlı bir rapor hazırlanıp sunuldu. 26 bin okul öğrencisi ve binin üzerinde cezaevinde yatan şiddet mağdurları üzerinde yapılan bir çalışmaydı bu. Ciddi sonuçlar ortaya çıktı. Bu raporda öngörülen önlemler raftan indirilip uygulamaya geçilmelidir. Bu raporda dikkat çeken en önemli sonuç toplumda ‘Değerler Hareketi’nin başlatılması gerektiği tespitidir. Bu çalışmada toplumdaki etik, insani ve ahlaki değerlerin erozyona uğradığı ortaya çıktı. Bu erozyonu engellemek için Milli Eğitim sisteminde, değerleri güçlendirecek olan dürüst olma, sözünde durma, yardımsever olma, fedakâr olma gibi bilimsel olarak da desteklenen değerlerin güçlendirilmesi gereklidir. Bu önemli değerlerin gençlere okul öncesi eğitimde verilmesi gerekmektedir.

SİGARA GİBİ ALKOLE ERİŞİM DE KISITLANMALI

Şiddetin artmasında alkol ve uyuşturucunun etkisi de önemli. Sigaranın zararı bedene anında yansırken, alkolün bedendeki zararı uzun vadede ortaya çıkmaktadır. Alkolün asıl zararı sosyal dokuya ve aileye olmaktadır. Bu nedenle sigaraya uygulanan kısıtlama alkole de uygulanmalıdır. Alkolde de erişebilirliği kısıtlamak gerekiyor. Bu yöndeki çalışmalar artırılmalıdır. Bu ürünlerin reklamına yönelik çalışmalar kısıtlanmalıdır. Örneğin alkolsüz bira reklamları var. Alkolsüz bira yangının ilk kıvılcımı ve kesinlikle masum değil. Nasıl zamanla sigara içimi esrara dönüşebiliyorsa alkolsüz bira da aynı şekilde zamanla uyuşturucuya dönebilecektir. Dikkat edilmelidir!

GÖNÜLLÜ ANNELİK UYGULAMALARI YAYGINLAŞTIRILMALI

Sosyal sorumluluk projesi olarak Üsküdar Üniversitesi ve NPİSTANBUL Hastanesi olarak biz İstanbul Valiliği ile birlikte “Haydi Tut Elimi” ve “Mutlu Yuva Mutlu Yaşam” Dernekleri olarak çeşitli çalışmalar yürütmekteyiz. Mahkeme kararıyla kurumlarda koruma altına alınan çocukların bakımını üstleniyoruz. Tedavilerine katkı sağlandığı gibi yasalara uygun, denetlenebilir, gönüllü annelik şeklinde çocuklara bakım ve hizmet verilmektedir. Bu tarz yapılanmalar artırılmalı ve desteklenmelidir. Aile içinde şiddet gören, travma yaşayan ve kuruma terk edilen çocuklar şiddet potansiyeli risk grubunda yer alan çocuklardır. Bunların bakımını üstlenen sosyal sorumluluk projelerini devletin fiili ve mali olarak desteklemesi gereklidir. Bu yapılara kaynak desteği sağlanmalıdır. Çünkü ülkemizde bu yapılara kendini adayacak çok insan vardır. Sadece organizasyona ihtiyaç vardır. SHÇEK’e bir çocuğun maliyeti 3 bin TL’dir. Bu kurumlarda masraf yarı yarıya düşmekte maliyet azalmaktadır. Bu hizmetlerde bulunan STK’lar desteklenmelidir.

TOPLUMSAL FARKINDALIK OLUŞTURULMALI

Rehabilitasyon Merkezleri’nin açılması desteklenmeli ve her bakımdan teşvik edilmelidir. Gönüllüler ve özel sektör devletin yükünü bu yapılırsa azaltabilecektir. Mağdurların oluşturacağı dernekler de teşvik edilmelidir.

Şiddet kurbanlarının tedavisinin yanı sıra toplumda ‘Farkındalık’ oluşturmak amacıyla yapılacak çalışmalar da önem arz etmektedir. Toplumun bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesi birden bire ortaya çıkmayan şiddetin önlenmesinde fayda sağlayacaktır.

Medyanın koruyucu ruh sağlığı programları yapması gereklidir. Bu konuda teşvik edilmesi, kurumlara kolaylıklar gösterilmesi yararlı olacaktır. Kamu teşviklerinin sağlanması bu programları arttıracaktır. Toplumun bilgilendirilmesi açısından bu çalışmalar önemlidir.

Prof. Dr. Nevzat Tarhan

Prof. Dr. Nevzat Tarhan

Halen Türkiye’nin ilk nöropsikiyatri hastanesi olan NPİSTANBUL Nöropsikiyatri Hastanesi Yönetim Kurulu Başkanlığı, Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörlüğü görevlerini yürütmektedir.

31’i uluslararası olmak üzere 100’ün üzerinde yayını vardır. İngilizce ve Almanca bilmektedir. Evli ve iki çocuk babasıdır.

Yorum Yok

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir