SAMBA grup programına kimler katılır?
SAMBA grup programı; sigara, alkol veya madde bağımlılığıyla mücadele eden, bağımlılık hakkında doğru bilgi edinmek ve ayık kalma becerileri geliştirmek isteyen kişiler içindir. Katılımın kişiye uygun olup olmadığı BAYDER’in ön görüşmesinde birlikte değerlendirilir.
Program küçük gruplar hâlinde yürütülür ve bağımlılık tedavisi sürecinde psikolojik destek sütununun parçasıdır. Amaç, kişiyi yargılamadan hem bilgilendirmek hem de günlük yaşamda uygulayabileceği somut araçlar kazandırmaktır.
SAMBA’nın kapsadığı bağımlılıklar
SAMBA, adını sigara, alkol ve madde bağımlılığından alır ve bu bağımlılıklara yönelik tasarlanmıştır. BAYDER’de işlenen dört konu (bilgilenme, beceri kazandırma, öfke ve stres yönetimi, düşünce hatalarını tanıma) farklı bağımlılık türlerinde ortak çalışılabilecek başlıklardır.
Aileler ve yakınlar
Bağımlılık yalnız kişiyi değil ailesini de etkiler. BAYDER’de aileler için uyarlanmış SAMBA Aile Eğitimi de uygulanır ve kişinin sürecini yakınlarının da anlayarak desteklemesi hedeflenir. Kapsamı ve işleyişi için Aile Eğitimleri sayfasına bakabilirsiniz.
SAMBA grup oturumlarında neler yapılır?
SAMBA oturumları dört ana başlıkta ilerler: bilgilenme, beceri kazandırma, öfke ve stres yönetimi ile düşünce hatalarını tanıma. Her başlık, kişinin bağımlılığı anlamasından ayık kalma becerilerini günlük yaşamda denemesine uzanan bir sıranın parçasıdır.
Oturumlar yapılandırılmıştır ve etkinliklere dayanır; katılımcı yalnızca dinleyen değil, sürece katılan taraftır. Genel olarak SAMBA’da yaklaşım yargılayıcı değil kabullenicidir ve çalışma kişinin kendi durumuna odaklanır. Grupta açılamayan kişisel konular için bağımlılık bireysel danışmanlık görüşmeleri devreye girer.
SAMBA programının genel hedefleri daha geniştir: kişinin bağımlılık konusunda bilgilenmesi, değişim motivasyonunun güçlenmesi, bulaşıcı hastalıklardan korunma ve zararın azaltılması, yinelemeyi önleyecek becerilerin kazanılması, öfke ve stresle başa çıkma, etkili iletişim ve düşünce hatalarının fark edilmesi. BAYDER’deki dört modül bu çerçevenin uygulamadaki karşılığıdır.
| Modül | Oturumda ne üzerinde çalışılır | Gündelik karşılığı |
|---|
| Bilgilenme | Bağımlılığın bir hastalık olarak anlaşılması, maddenin beden ve davranışa etkisi | Zorlanmayı suçluluk yerine bilgiyle okumak |
| Beceri Kazandırma | Yinelemeyi tetikleyen durumları tanıma, reddedebilme, günü planlama | Riskli bir ortama önceden hazırlanmak |
| Öfke ve Stres Yönetimi | Nefes ve gevşeme gibi sakinleşme yolları | Gerginlikte maddenin yerine bir beceriyi seçmek |
| Düşünce Hatalarını Tanıma | Otomatik düşünceleri fark etme ve yeniden yapılandırma | Kullanımı haklı gösteren düşünceyi sorgulamak |
Bilgiden beceriye geçiş
Oturumlarda önce bağımlılık hakkında doğru bilgi verilir, ardından bu bilgi günlük yaşamda kullanılabilecek becerilere bağlanır. Böylece “ne olduğunu anlamak” ile “ne yapacağını bilmek” aynı çalışmanın iki adımı olur ve kişi bilgiyi yalnız öğrenmekle kalmaz, uygulamaya da yaklaşır.
Duygu ve düşünce çalışması
Öfke ve stres bölümü gerginlik anında başvurulabilecek somut yolları ele alır; düşünce hataları bölümü ise kullanıma dönüşü kolaylaştıran otomatik düşünceleri fark etmeyi hedefler. İkisi birlikte kişinin zor bir anda ne hissettiğini ve ne düşündüğünü birbirinden ayırabilmesine yardım eder.
Grup çalışmasının faydaları nelerdir?
Grup çalışması, benzer bir süreçten geçen insanlarla birlikte öğrenme imkânı verir. Paylaşım, model alma ve sorumluluk duygusu, bireysel görüşmeleri tamamlayan bir destek ağı oluşturur; bu destek tıbbi tedavinin yerini almaz, onu tamamlar.
Yalnız olmadığını görmek
Bağımlılıkla mücadele eden birçok kişi utanç ve yalnızlık hissi taşır. Benzer deneyimleri olan insanları dinlemek bu hissi hafifletebilir; kişi yaşadıklarının bir “kusur” değil, bir sağlık sorunu olduğunu başkalarının anlatımında da görür. Yalnızlık nüks riskini artıran etkenlerden biri olduğu için bu bağ önemlidir.
Birlikte pratik yapmak
Gruplarda öğrenilen beceriler yalnız anlatılmaz, etkinliklerle birlikte çalışılır. Başkalarıyla birlikte çalışmak, becerilerin gerçek hayatta kullanılmasını kolaylaştırır. Grup çalışmasından beklenebilecek katkılar şunlardır:
- Deneyim paylaşımı ve karşılıklı destek
- Sorumluluk üstlenen diğer katılımcıları örnek alma
- Yalnız olmadığını hissetmek
- Zor günlerde başvurulabilecek ortak bir destek ağı
SAMBA programı BAYDER’de nasıl yürütülür?
BAYDER’de SAMBA, psikolojik destek sütununun parçasıdır; birebir görüşmeler ve aile eğitimleriyle birlikte yürütülür. Böylece kişi hem grupta paylaşır hem de grupta açamadığı konuları bireysel görüşmede ele alabilir. Ortak beceriler grupta öğrenilir, kişiye özgü konular birebir görüşmede, aileye dönük çalışmalar ise aile eğitiminde işlenir.
Birebir görüşmeler ve aile eğitimleriyle birlikte
Grupta herkesle paylaşması zor gelen konular, yani geçmiş yaşantılar, aile ilişkileri ve motivasyondaki dalgalanmalar, birebir görüşmelerde ele alınır; SAMBA ise ortak becerileri grupta öğretir. Aile tarafında SAMBA Aile Eğitimi uygulanır ve böylece çalışma yalnız kişiyle sınırlı kalmaz.
Ayık Yaşam ve 12 basamak çalışmalarıyla birlikte
SAMBA’nın beceri odaklı grup çalışması, BAYDER’in Ayık Yaşam eğitimi ve 12 basamak programı ile birlikte düşünülür: SAMBA bilgi ve becerileri, 12 basamak ise iç dönüşümü ve manevi yenilenmeyi öne çıkarır. Hangi programların birlikte yürütüleceği ön görüşmede kişiye göre belirlenir; ayrıntılar program sayfasındadır.
Yatılı uygulama ve ön görüşme
SAMBA oturumları yatılı programın günlük düzeninde yer alır. Yatılı hizmet belirli birimlerde (başta İstoç Genel Merkez) sunulur; hangi birimin ve hangi programın size uygun olduğu ön görüşmede netleşir. Programın kesin süresi de ön görüşmeden sonra kişiye özel belirlenir.
SAMBA grup programı tıbbi tedavinin yerini tutar mı?
Hayır. SAMBA, bağımlılık alanında psikolojik ve sosyal destek sunan bir grup programıdır; tıbbi değerlendirme ve arındırma gerektiren durumlarda sağlık kuruluşunun yerini almaz. BAYDER bir sivil toplum kuruluşudur, tıbbi detoks sunmaz ve bu aşama için kişiyi AMATEM ile sağlık kuruluşlarına yönlendirir.
Tıbbi arındırma gerektiğinde
Madde ya da alkolü bırakırken yoksunluk belirtileri ağır seyredebilir; bu aşama hekim gözetiminde yürütülür. Kamuda yetişkinler için hizmet veren merkezler AMATEM, çocuk ve ergenler için ÇEMATEM’dir; amatem sayfasında başvuru yolları ve süreç anlatılır. AMATEM’de tedavi sosyal güvence kapsamında yürütülür. Merkez türlerini karşılaştırmak için rehabilitasyon merkezi sayfasına bakabilirsiniz.
Ne zaman 112 aranmalı?
Aşırı doz şüphesi, bilinç kaybı, nöbet veya intihar riski gibi durumlarda hemen 112’yi arayın. Alkol ya da madde bırakıldığında nöbet, bilinç bulanıklığı veya ağır titreme görülürse de beklemeden 112 aranmalıdır.
Önemli Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı koymaz ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Danışma için ALO 191 Uyuşturucu ile Mücadele Danışma ve Destek Hattı’na ya da Yeşilay’ın YEDAM 115 hattına ulaşabilirsiniz; iki hat da ücretsizdir.
SAMBA programına katılım ve başvuru nasıl olur?
SAMBA programına katılım, BAYDER’in başvuru formuyla başlar. Form doldurulduktan sonra uzman ekip sizi arar, ön görüşme yapılır ve size uygun program birlikte belirlenir. BAYDER temel hizmetler için ücret talep etmez; ekonomik durum destek almaya engel değildir.
Başvuru adımları
Süreç dört adımda ilerler ve ilk adım için bir hazırlık yapmanız gerekmez; ön görüşmenin amacı tanı koymak değil, güven kurmak ve size uygun yolu birlikte belirlemektir.
- Çevrim içi başvuru formunu doldurun ya da destek hattını arayın.
- Uzman ekip sizi arar ve ön görüşme yapar.
- Birebir değerlendirme randevusu planlanır.
- Size uygun program belirlenir ve takip başlar.
Katılım şartları ve gizlilik
Programların kapsamı ve katılım şartları kişiye özel değerlendirilir; ayrıntılar ön görüşmede netleşir. 18 yaş altı için başvuru veli izniyle alınır. Tüm görüşme ve kayıtlarınız KVKK ve dernek gizlilik politikası çerçevesinde korunur.
SAMBA açılımı nedir, dansla bir ilgisi var mı?
SAMBA, Sigara, Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi Programı’nın kısaltmasıdır. Brezilya kökenli dans ya da bilgisayar ağlarında kullanılan yazılımla yalnızca adı benzer; üçü birbirinden bağımsızdır.
SAMBA’nın farklı hedef gruplara yönelik sürümleri vardır. BAYDER’de uygulanan SAMBA ve SAMBA Aile Eğitimi için hangisinin size uygun olduğu ön görüşmede belirlenir.
Sıkça Sorulan Sorular
SAMBA programı nedir?
SAMBA programı, sigara, alkol ve madde bağımlılığına yönelik yapılandırılmış bir programdır; BAYDER’de grup oturumları biçiminde yürütülür. Oturumlarda bilgilenme, beceri kazandırma, öfke ve stres yönetimi ile düşünce hatalarını tanıma işlenir. Birebir görüşmeler ve aile eğitimleriyle birlikte uygulanır.
SAMBA açılımı nedir?
SAMBA, Sigara, Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi Programı’nın kısaltmasıdır. Adı Brezilya dansı ya da bilgisayar yazılımıyla aynı yazılsa da bunlarla ilgisi yoktur; bağımlılık alanında kullanılan yapılandırılmış bir programdır; BAYDER’de grup oturumları biçiminde uygulanır.
SAMBA eğitimi ile SAMBA programı aynı şey mi?
Katılımcılar için çoğu zaman aynı grup çalışması kastedilir. SAMBA eğitimi ifadesi, programı yürütecek kişilerin aldığı ayrı bir uygulayıcı eğitimini de anlatabilir. BAYDER’de uygulanan, bağımlılıkla mücadele eden kişilere yönelik grup oturumlarıdır.
SAMBA programı ne kadar sürer?
SAMBA programının süresi kişiye göre değişir; kesin süre ön görüşmeden sonra belirlenir. Süre, kişinin ihtiyacına ve birebir görüşmeler ile aile eğitimleriyle birlikte planlanan sürece bağlıdır.
SAMBA programında hangi konular işlenir?
BAYDER’de dört ana konu işlenir: bağımlılık hakkında bilgilenme, beceri kazandırma, öfke ve stres yönetimi ile düşünce hatalarını tanıma. Oturumlar yapılandırılmıştır ve katılımcının paylaşım yaptığı etkinliklere dayanır.
SAMBA programına kimler katılabilir?
Sigara, alkol veya madde bağımlılığıyla mücadele eden ve grup çalışmasından destek almak isteyen kişiler katılabilir. Katılımın uygunluğu ön görüşmede kişiye özel değerlendirilir. 18 yaş altı için başvuru veli izniyle alınır.
SAMBA grup programı tıbbi tedavinin yerini tutar mı?
Hayır, tutmaz. SAMBA psikolojik ve sosyal destek sunan bir grup programıdır. Tıbbi arındırma ve hekim değerlendirmesi AMATEM gibi sağlık kuruluşlarında yapılır; BAYDER tıbbi detoks sunmaz, bu aşama için yönlendirme yapar.
SAMBA programı ücretli mi?
BAYDER, programlar kapsamında temel hizmetler için ücret talep etmez; ekonomik durum desteğe engel değildir. Ayrıntılar ve katılım şartları ön görüşmede netleşir. AMATEM’de tedavi ise sosyal güvence kapsamında yürütülür.
SAMBA programına nasıl başvurulur?
Başvuru, BAYDER’in çevrim içi başvuru formuyla yapılır. Form doldurulduktan sonra uzman ekip sizi arar ve ön görüşme yapar; ardından birebir değerlendirme randevusu planlanır ve size uygun program belirlenir.
SAMBA Aile Eğitimi kimler için?
SAMBA Aile Eğitimi, bağımlılıkla mücadele eden kişinin ailesi ve yakınları içindir. Bağımlılığın aile üzerindeki etkilerini, doğru iletişim yollarını ve nüks durumunda yapılabilecekleri ele alır. BAYDER’de SAMBA ile paralel olarak uygulanır; ayrıntıları Aile Eğitimleri sayfasındadır.