BAYDER olarak, kalbinde fırtınalar kopan tek bir annenin bile yalnız hissetmemesi için yola çıktık. Bu iyilik hareketinin büyümesi ve daha çok kalbe dokunması için sizin de katkınıza ihtiyacımız var.
Küçük ya da büyük, yapacağınız her yardım bir annenin yüzündeki tebessüme, ömrünüzdeki en güzel duaya dönüşecek. Gelin, bir annenin hayır duasında buluşalım.
"Hayır" diyebilmek, hayatımızın kontrolünü elimizde tutmaktır. Kırık Cam Teorisi'nden hayır deme yöntemlerine, kararlılığın ruh ve beden sağlığımızı nasıl koruduğunu anlatıyoruz.
Pek çok kişi “hayır” diyememekten yakınır. Oysa “hayır” diyebilmek, yalnızca bir teklifi geri çevirmek değildir; aynı zamanda kendi sınırlarımızı korumak ve hayatımızın kontrolünü elimizde tutmaktır. Bu beceri, bağımlılığa karşı atılabilecek en güçlü ilk adımlardan biridir.
“Hayır” yalnızca bize yapılan tekliflere değil, bize yapılan bir haksızlığa karşı da söylenmelidir. Çoğumuz haksızlık karşısında “boş ver, bir dahaki sefere söylerim, bir kereden bir şey çıkmaz” deriz. Oysa içimiz bir kez burkulmuştur. İkinci ve üçüncü kez aynı davranışa izin verirsek, karşı tarafı bundan caydırmak güçleşir. Bu nedenle, bir davranışa karşı çıkmamız gerekiyorsa, ilk seferinde karşı çıkmalıyız. Bir Romanya atasözü bunu güzel özetler: “Biri sizi bir kere aldatırsa suç onundur; iki kez aldatırsa suç sizindir.”
New York polisi bir dönem önce küçük suçların peşine düştü: metroya biletsiz binenler, kamu malına zarar verenler, içki şişelerini yola atanlar bile takibe alındı. Polisin mesajı netti: “Küçük ya da büyük, fark etmez; bu mahallenin suç üreten bir bölgeye dönüşmesine izin vermeyeceğiz.”
Bu yaklaşım, ABD’li suç psikoloğu Philip Zimbardo’nun 1969’da yaptığı bir deneyden ilham alır. Teoriye göre bir sokağın suç bölgesine dönüşmesi, tek bir pencere camının kırılmasıyla başlar. Çevreden tepki gelmez ve cam tamir edilmezse, oradan geçenler düzeni sağlayan bir otorite olmadığını düşünür ve diğer camları da kırar; ardından daha büyük suçlar gelir.
Zimbardo, suç oranının yüksek olduğu Bronx ile daha yüksek yaşam standardına sahip Palo Alto’ya birer otomobil bıraktı; araçların plakası yoktu, kaputları aralıktı. Bronx’taki otomobil üç gün içinde baştan aşağı yağmalandı. Palo Alto’daki araca ise bir hafta boyunca kimse dokunmadı — ta ki Zimbardo ve öğrencileri aracın camını kırana kadar. İlk darbenin ardından çevredeki insanlar da olaya dâhil oldu ve araç kısa sürede kullanılamaz hâle geldi. Zimbardo’nun çıkarımı şuydu: “İlk camın kırılmasına ya da çevreyi kirleten ilk işarete izin vermemek gerek; aksi hâlde kötü gidişatı engelleyemeyiz.”
Peki, karşımızdakini incitmeden “hayır” demenin bir yöntemi var mı? Genellikle önerilen üç adımlı yaklaşım şöyledir:
Örneğin: “Bu sigarayı içmemi mi istiyorsun? Hayır, istemiyorum; çünkü bana zarar vereceğini düşünüyorum ve canım da istemiyor.”
Sürekli başkalarının istek ve beklentilerine evet diyen insanlar, çoğu zaman kendi kişiliğini yeterince geliştirememiş, özgüveni zayıf ve kendisiyle barışık olmayan kişilerdir. Kendi ihtiyaçlarımızla başkalarınınkini dengeleyerek kurduğumuz ilişkiler daha sağlıklı bir zemine oturur. “Hayır” diyebilenler, karşılarına çıkabilecek pek çok tehdide karşı daha güçlü ve donanımlıdır. Çünkü her “hayır”, aslında başka bir şeye söylenmiş bir “evet”tir. Kısacası: “Hayır” diyebilmek, hayatımızın kontrolünün bizde olması demektir.
Aşağıdaki öneriler, Dr. Dráuzio Varella’ya atfedilen “Eğer hasta olmak istemiyorsan” başlıklı bir metinden derlenmiştir:
BAYDER olarak biliyoruz ki kararlılık öğrenilebilir bir beceridir. Bağımlılığa “hayır” demek için desteğe ihtiyaç duyuyorsanız, ücretsiz ve ilaçsız yardım için bize ulaşabilirsiniz.
